زرتشت که بود؟ آشنایی با آموخته های محبوبترین دین در ایران باستان

آئین زرتشت که برپایه اندیشه پاک، گفتار پاک و کردار پاک استوار بوده و دائما انسان را به کوشش و مبارزه برای پیروزی جهانی نیکی بر بدی دعوت کرده است تا سالیان سال مبنای تعلیمات دینی در ایران باستان قرار داشت. اما زرتشت چگونه مبعوث شد؟ اکنون از آموخته های دینی او چه می دانیم؟ در این مطلب برای مطالعه ی سرگذشت این پیامبر و آموخته های محبوبترین دین در ایران باستان همراه ما باشید.

ظهور زرتشت و مبعوث شدن او

تاریخ ظهور زرتشت را از شش هزار سال تا ششصد سال پیش از میلاد مسیح برآورد می کنند و البته هرکدام برای اثبات نظریه خود دلائلی دارند ولی محاسبات سنتی، تاریخ ظهور او را ۶۶۰ سال قبل از میلاد می داند.

درباره محل تولد او هم چندین نظریه وجود دارد. بعضی ها او را متولد ری می دانند درحالی که عده ای دیگر معتقدند که او در غرب ایران حوالی دریاچه ارومیه متولد شده است. در عین حال بعضی دیگر که امروزه اکثریت هم دارند معتقدند که این پیامبر ایرانی متعلق به نواحی شرقی ایران یعنی اطراف خوارزم و مرو و بلخ و هرات است. اما آنچه به طور سنتی درباره او آمده چنین است:

حدود سال های ۶۶۰ قبل از میلاد مسیح، در نزدیک دریاچه ارومیه، طفلی از تبار شاهان ماد (کردها) بدنیا آمد که نام پدرش پوروش اسپه و نام مادرش دغدو بود. او تا سن پانزده سالگی پیش پدرش که مردی پرهیزگار بود تعلیم دید و پرورش پیدا کرد و در ۱۵ سالگی ار جامعه کناره گیری کرد و به تفکر پرداخت و در سی سالگی به پیامبری مبعوث شد. او در آن وقت نام زرتشت به خود گرفت که به معنای “کسی که نور طلائی بر سر و صورت دارد” بود.

درباره سرانجام پیامبر ایرانی چه می دانیم؟

زرتشت دوازده سال به تبلیغ آیین خود در نواحی غربی پرداخت ولی سران قوم و خصوصا بابلی ها شروع به دشمنی با او کردند به طوری که او ناچار به ترک سرزمین زادگاه خود شد و به نواحی شرقی ایران گریخت. او در بلخ نزد گشتاسب که پادشاه آن سرزمین بود رفت و او را به دین خود دعوت کرد و با حمایت او و وزیر دانشمند گشتاسپ، جاماسپ دین زرتشت را در آن نواحی گسترش داد. زرتشت دختر برادر جاماسب، فرشوشتر را به زنی گرفت.

زرتشت ۳۵ سال در بلخ مشغول تبلیغ دین خود بود و در آن نواحی پیروان زیادی بدست آورد. ارجاسپ پادشاه توران در یکی از جنگلها در حمله به بلخ، آتشکده آنجا را ویران کرد و هشتاد موبد را هم کشت که زرتشت با ۷۷ سال سن در میان آنها بود.

اساس آموخته های دینی باستانی که باید بدانیم

زرتشت در زمان و مکانی ظهور کرد که نیا پرستی و پرستش پدیده ها و عناصر طبیعی و خدایان متعدد وجود داشت آن هم بطوری که هر قبیله خدای حامی خود را داشت و گاه در هر دین خدایان در مقابل هم قرار می گرفتند. زرتشت در چنین محیطی به تبلیغ توحید پرداخت و از پروردگار واحد سخن به میان آورد.

آشنایی با زرتشت و آموخته های او در ایران باستان

او خدای واحد را معرفی کرد که مظاهر شش گانه ای داشت و این شش جوهر در حکم جمال پروردگار و گاه به منزله ی نخستین آفریدگان و دستیاران او بودند. زرتشت می گفت خداوند جهان را آفرید. دو روح یا دو جوهر در آن پیدا شد که یکی از آنها نیکی و دیگری بدی را برگزید. از آن دو گوهر آنکه هواخواه دروغ بود، بدترین کردار را برگزید و پاکترین روح راستی را انتخاب کرد. روح نیک و بد هریک برای خود دستیاران و قهرمانانی آفریدند و بالاخره نیکی و بدی را ایجاد کردند. به این جهت وظیفه هر فرد در زندگی روزمره مبازره درونی با نیروهای شر است.

بیشتر بخوانید: اهورامزدا و امشاسپندان در ایران باستان؛ معرفی کامل نیروهای ایزدی در دین زردشت

سقوط تعلیمات زرتشت به دست منفعت طلبان

در آئین زرتشت، اندیشه انسان بنیاد همه گفتارها و کردارهای پسندیده یا زشت و پلید است. حتی بهشت و دوزخ را هم اندیشه انسان بوجود می آورد. بنابراین، آئین زرتشت برپایه اندیشه پاک، گفتار پاک و کردار پاک استوار بوده و کوشش و مبارزه درونی انسان برای پیروزی جهانی نیکی بر بدی است.

تعلیمات زرتشت در ابتدا بسیار شجاعانه و پیشرو بود ولی از این آئین پس از آنکه در میان موبدان و آنان که از تعلیمات او به نفع خود استفاده می کردند دست به دست شد، چیزی جز شرک و خرافه از آن باقی نماند.